به خط مقدم پژوهش‌های سرطان خوش آمدید! این کارگاه شما را با پیچیده‌ترین و کاربردی‌ترین تکنیک‌های تحقیقات انکولوژی (Oncology) آشنا می‌کند. مدل‌های حیوانی، ستون فقرات توسعه داروهای نجات‌بخش و درک مکانیسم‌های بیماری هستند. در این دوره، شما نه تنها روش‌های فنی، بلکه ملاحظات اخلاقی و تحلیلی ضروری برای تبدیل شدن به یک پژوهشگر برجسته در این حوزه را فرا خواهید گرفت.

آنچه در کارگاه آنالیز و ایجاد مدل های حیوانی سرطان می‌آموزید:

1. Comparison of the Advantages (مقایسه مزایا)

در این بخش، به صورت عمقی انواع اصلی مدل‌های حیوانی سرطان را مقایسه خواهیم کرد. شما یاد می‌گیرید که چگونه برای هر سؤال پژوهشی، بهترین مدل را انتخاب کنید:

• مدل‌های Xenograft: پیوند سلول‌های سرطانی انسانی (Human Cancer Cell Lines) به موش‌های ایمونودفیسنت (Immunodeficient) مانند موش‌های NOD/SCID.
• مدل‌های Allograft: پیوند سلول‌های سرطانی از یک حیوان به حیوان دیگر از همان گونه.
• مدل‌های ژنتیکی (GEMMs - Genetically Engineered Mouse Models): موش‌های تراریخته ای که به طور خاص برای بیان اونکوژن‌ها (Oncogenes) یا خاموش کردن ژن‌های سرکوبگر تومور (Tumor Suppressor Genes) طراحی شده‌اند.
• مدل‌های القایی (Carcinogen-Induced): ایجاد تومور با استفاده از مواد شیمیایی یا پرتودرمانی.

مزایا و معایب هر مدل از نظر تقلید از فیزیولوژی انسان (Clinical Relevance)، هزینه، زمان و پیچیدگی فنی به طور کامل بررسی می‌شود.

کاربرد در بازار کار: این دانش برای طراحی پروposals تحقیقاتی قوی، کار در شرکت‌های فارماستیک (Pharmaceutical) و بیوتکنولوژی و همچنین در مراکز تحقیقاتی آکادمیک که بر روی کشف دارو متمرکز هستند، کاملاً ضروری است.

2. Basic Principles of Ethics in Animal Models of Cancer (اصول اولیه اخلاق در مدل‌های حیوانی سرطان)

پژوهش اخلاق‌محور، سنگ بنای علم مدرن است. در این بخش با چارچوب‌های سختگیرانه اخلاقی آشنا می‌شوید:

• آشنایی با اصل 3R: Replacement, Reduction, Refinement (جایگزینی، کاهش، پالایش).
• پروتکل‌های تعیین Endpoints (نقاط پایانی) انسانی برای جلوگیری از رنج غیرضروری حیوانات.
• طراحی مطالعات برای به حداکثر رساندن داده‌های به دست آمده از حداقل تعداد حیوان (Reduction).
• استفاده از روش‌های بی‌درمانی برای پایش تومور و ارزیابی درد و پریشانی حیوانات.

کاربرد در بازار کار: تسلط بر اصول اخلاقی نه تنها برای دریافت مجوز از کمیته‌های اخلاق (Ethics Committees) ضروری است، بلکه برای همکاری با مؤسسات معتبر بین‌المللی و انتشار مقالات در نشریات معتبر یک prerequisite (پیش‌نیاز) محسوب می‌شود.

3. Evaluation of Animal Models of Cancer (ارزیابی مدل‌های حیوانی سرطان)

چگونه موفقیت یک مدل را اندازه‌گیری می‌کنیم؟ این بخش به ابزارها و تکنیک‌های ارزیابی می‌پردازد:

• روش‌های اندازه‌گیری رشد تومور: کالیپر، IVIS Imaging (تصویربرداری از انتشار نور در بدن موجود زنده)، توموگرافی کامپیوتری (CT Scan).
• آنالیز هیستوپاتولوژی (Histopathology) تومورها برای بررسی تهاجم (Invasion) و متاستاز (Metastasis).
• بررسی نشانگرهای زیستی (Biomarkers) مانند بیان پروتئین‌ها با وسترن بلات (Western Blot) و ایمونوهیستوشیمی (IHC - Immunohistochemistry).
• ارزیابی پاسخ به درمان و عود تومور.

کاربرد در بازار کار: مهارت در ارزیابی دقیق مدل‌ها، شما را به فردی کلیدی در تیم‌های پیش-بالینی (Preclinical) شرکت‌های داروسازی تبدیل می‌کند. این نقش مستقیماً در تصمیم‌گیری برای ورود یک داروی جدید به فاز کارآزمایی بالینی انسانی مؤثر است.

4. Investigating the Advantages (بررسی مزایا)

این بخش به صورت عمیق‌تر و پروژه‌محور، به تحلیل مزایای هر مدل در پاسخ به سؤالات خاص پژوهشی می‌پردازد. برای مثال:

• بررسی مکانیسم‌های مقاومت دارویی (Drug Resistance Mechanisms) در PDX Models (Patient-Derived Xenografts).
• مطالعه تأثیر میکروبیوم (Microbiome) بر پاسخ به ایمونوتراپی (Immunotherapy) در مدل‌های ژنتیکی.
• ارزیابی متاستاز (Metastasis) در مدل‌های allograft.

کاربرد در بازار کار: این توانایی تحلیلی، شما را برای نقش‌های پیشرفته‌تری مانند دانشمند پروژه (Project Scientist) یا سرپرست تیم تحقیقاتی (Research Team Lead) آماده می‌کند، جایی که باید استراتژی‌های پژوهشی پیچیده را طراحی و هدایت کنید.

5. Evaluation of Different Methods of Drug Administration (ارزیابی روش‌های مختلف تجویز دارو)

راه تجویز دارو، می‌تواند سرنوشت یک درمان را تغییر دهد. در این بخش، روش‌های کلیدی را فراخواهید گرفت:

• تزریق درون صفاقی (IP - Intraperitoneal)
• تزریق درون وریدی (IV - Intravenous)
• تزریق زیرپوستی (SC - Subcutaneous)
• تزریق درون تومور (Intratumoral)
• تجویز خوراکی (Oral Gavage)

مزایا، معایب، ملاحظات فنی و تأثیر هر روش بر روی فارماکوکینتیک (Pharmacokinetics) و فارماکودینامیک (Pharmacodynamics) دارو به طور کامل آموزش داده می‌شود.

کاربرد در بازار کار: مهارت در روش‌های دقیق و استاندارد تجویز دارو، یک شرط اساسی برای کار به عنوان تکنسین ارشد حیوانات آزمایشگاهی یا پژوهشگر در مطالعات کارآیی دارو (Drug Efficacy Studies) است. این تخصص در تمام مراکز تحقیقاتی دارویی، داخلی و خارجی، مورد نیاز است.

آینده شغلی و بازار کار آنالیز و ایجاد مدل های حیوانی سرطان:

در سطح بین‌الملل: تقاضا برای متخصصان ماهر در زمینه مدل‌های حیوانی سرطان در شرکت‌های بزرگ بیوفارما (Biopharma)، مؤسسات تحقیقاتی مانند NCІ و استارت‌آپ‌های فعال در حوزه کشف دارو (Drug Discovery) بسیار بالا است. موقعیت‌هایی مانند Research Scientist، In Vivo Pharmacologist و Study Director از جمله گزینه‌های شغلی پیش رو هستند.

در ایران: با تمرکز و سرمایه‌گذاری جدید بر روی توسعه داروهای داخلی و زیست‌تشخیص‌ها (Biosimilars)، نیاز به متخصصان این حوزه در ایران به سرعت در حال رشد است. شما می‌توانید در:

• مراکز تحقیقاتی معتبر (مانند انستیتو پاستور، جهاد دانشگاهی و...).
• شرکت‌های دانش‌بنیان فعال در حوزه بیوتکنولوژی دارویی.
• پارک‌های علم و فناوری و مراکز رشد.
• صنعت تولید دارو برای بخش RD.

فعالیت کنید. این تخصص، شما را به یک دارایی ارزشمند و کمیاب در اکوسیستم پژوهشی و صنعتی ایران تبدیل می‌کند.