آزمایشگاه تحقیقاتی داروین علوم زیستی، جانوری، گیاهی و سلولهای بنیادی
ویال کرایو ۱.۸ میلی لیتری - Cryovial
ویال کرایو ۱.۸ میلی لیتری یک ظرف استریل و مختص نگهداری بلندمدت نمونه های بیولوژیک (مانند سلول، بافت، DNA، سرم) در دمای بسیار پایین (معمولاً در نیتروژن مایع یا فریزرهای -۸۰ درجه سانتی گراد) است. طراحی منحصر به فرد آن برای مقاومت در برابر تنش های ناشی از انجماد و ذوب، و جلوگیری از آلودگی و تبخیر نمونه حیاتی است.
ویژگی های طراحی و مواد ویال کرایو ۱.۸ میلی لیتری
- ظرفیت و طراحی:
- ظرفیت کاری (Working Volume): معمولاً برای حداکثر ۱.۰ تا ۱.۵ میلی لیتر نمونه مایع طراحی می شود تا فضای کافی برای انبساط حین انجماد وجود داشته باشد.
- ظرفیت اسمی (Nominal Capacity): ۱.۸ میلی لیتر، که اندازه ای استاندارد و پرکاربرد برای بسیاری از بانک های سلولی و زیستی است.
- شکل استوانه ای: برای چیدمان بهینه در نگهدارنده ها (Canes، Boxes) و ذخیره سازی در تانک های نیتروژن.
- جنس بدنه (Body Material):
- پلی پروپیلن (Polypropylene - PP): رایج ترین و مناسب ترین ماده. ویژگی ها شامل:
- مقاومت فوق العاده در برابر دمای بسیار پایین (تا -۱۹۶ درجه سانتی گراد) بدون ترک خوردن.
- نسبتاً نفوذناپذیر نسبت به رطوبت و گازها.
- بی اثر (غیرسمی) و سازگار با زیستی.
- قابل اتوکلاو (برای استریلیزاسیون) و تحمل سانتریفیوژ.
- پلی پروپیلن (Polypropylene - PP): رایج ترین و مناسب ترین ماده. ویژگی ها شامل:
- درپوش (Cap) و سیستم آب بندی (Sealing System):
- درپوش پیچی خارجی (External Thread Cap): رایج ترین نوع. دارای رزوه ای است که روی گردن ویال پیچ می شود.
- درپوش داخلی (Internal Plug/Septa): بسیاری از ویال ها علاوه بر درپوش پیچی، دارای یک درپوش یا سپتوم داخلی (اغلب از جنس سیلیکون یا لاستیک بوتیل) هستند که مهر و موم مضاعف (Double O-ring seal) ایجاد می کند. این طراحی:
- از نشت و آلودگی متقاطع در هنگام غوطه وری در نیتروژن مایع جلوگیری می کند.
- تبخیر نمونه را در طول زمان به حداقل می رساند.
- درپوش های قابل سوراخ شدن (Pierceable Cap): برخی مدل ها دارای درپوشی هستند که می توان با سرنگ از آن نمونه برداری کرد بدون آنکه درپوش اصلی باز شود.
- برچسب گذاری و کدگذاری (Labeling & Coding):
- دارای سطح صاف و مات برای نوشتن مستقیم با قلم های مخصوص فریزر یا اتانول.
- دارای ناحیه برچسب (Label Area) بزرگ.
- برخی دارای کدهای متنی یا بارکد برای ردیابی نمونه ها در سیستم های ذخیره سازی خودکار هستند.
- رنگ بندی درپوش ها (Color-Coded Caps) برای دسته بندی سریع نمونه ها.
کاربردهای اصلی ویال کرایو ۱.۸ میلی لیتری
- بانک سلولی و نگهداری خطوط سلولی (Cell Banking & Cell Line Preservation): متداول ترین کاربرد. برای انجماد سلول های کشت داده شده در محیط حاوی ماده حفاظت کننده از انجماد (Cryoprotectant) مانند DMSO.
- ذخیره سازی نمونه های میکروبی (Microbial Culture Storage): برای باکتری ها، مخمرها و اسپورهای قارچی.
- ذخیره سازی نمونه های بیولوژیک با ارزش (Biobanking): مانند سرم، پلاسما، DNA، RNA، بافت های هموژنیزه شده.
- نگهداری آنتی بادی و پروتئین (Antibody & Protein Storage): برای جلوگیری از تخریب در دمای -۲۰ درجه سانتی گراد.
- ذخیره سازی در نیتروژن مایع (Liquid Nitrogen Storage - LN2): برای نگهداری بلندمدت (سال ها) در فاز بخار یا فاز مایع.
- انجماد اسپرم و جنین (Sperm & Embryo Cryopreservation): در تحقیقات حیوانات آزمایشگاهی.
نکات حیاتی برای انتخاب و استفاده ایمن:
- انتخاب ویال مناسب برای دما: اطمینان از اینکه ویال برای دمای نیتروژن مایع (-۱۹۶°C) تأیید شده (Certified) باشد. همه ویال های پلاستیکی برای این دما مناسب نیستند.
- استریلیتی (Sterility): برای کارهای سلولی، حتماً از ویال های استریل و فاقد پیروژن (DNase/RNase-Free) استفاده کنید.
- حجم نمونه گذاری (Filling Volume): هرگز ویال را پر نکنید. حداکثر تا ۸۰% ظرفیت (معمولاً ~۱.۲ میلی لیتر) پر شود تا از ترکیدن ویال در اثر انبساط حجمی حین انجماد جلوگیری شود.
- نحوه بستن صحیح درپوش (Proper Capping):
- درپوش باید کاملاً و محکم بسته شود، اما با نیروی بیش از حد که باعث ترک خوردن رزوه ها شود نه.
- در صورت وجود سپتوم داخلی، مطمئن شوید که به درستی قرار گرفته است.
- برچسب گذاری بادوام (Durable Labeling):
- استفاده از قلم های مخصوص فریزر (Cryogenic Markers) که در برابر الکل، آب و دماهای پایین محو نمی شوند.
- استفاده از برچسب های مخصوص فریزر (Cryo-Labels) که در نیتروژن مایع نمی چسبند و اطلاعات آن محو نمی شود.
- هرگز برچسب کاغذی معمولی نزنید.
- پروتکل انجماد کنترل شده (Controlled Freezing Protocol): برای سلول های حساس، استفاده از دستگاه انجماد کنترل شده (Freezing Container یا برنامه ریز) برای کاهش آرام دما (۱- درجه بر دقیقه) حیاتی است تا از تشکیل کریستال های یخ مخرب جلوگیری شود.
- ذخیره سازی و سازماندهی (Storage & Organization):
- استفاده از نگهدارنده (Cane) و باکس های مخصوص برای نظم بخشی و جابجایی ایمن در تانک.
- ثبت دقیق محل ذخیره هر ویال (مثلاً شماره تانک، برج، ردیف، موقعیت) در یک سیستم مدیریت نمونه (LIMS).
- یخ گشایی ایمن (Safe Thawing):
- یخ گشایی سریع در حمام آب ۳۷ درجه سانتی گراد.
- پاک کردن سریع خارج ویال با الکل ۷۰% قبل از باز کردن درپوش، برای جلوگیری از آلودگی.
- بررسی ترک یا آسیب در ویال قبل از استفاده.
- ایمنی شخصی (Personal Safety): هنگام کار با نیتروژن مایع از دستکش و عینک محافظ مخصوص (کرایوگلاز) استفاده کنید تا از سوختگی شدید سرمایی جلوگیری شود.
- دور انداختن (Disposal): ویال های استفاده شده حاوی مواد بیولوژیک باید به عنوان ضایعات بیولوژیک تیز و برنده دفع شوند.
ویال کرایو ۱.۸ میلی لیتری یک جزء کوچک اما حیاتی در چرخه زندگی نمونه های ارزشمند تحقیقاتی است. انتخاب محصول با کیفیت و رعایت پروتکل های صحیح پر کردن، بستن، برچسب زنی و انجماد، کلید حفظ یکپارچگی و زنده مانی نمونه برای سال های آتی است.
