همستر چینی یک گونه کوچک جثه و مهم در تحقیقات زیست پزشکی است که کاربردهای تخصصی قابل توجهی، به ویژه در ژنتیک سلولی، بیوتکنولوژی و ویروس شناسی دارد. اگرچه کمتر از همستر سوری شناخته شده است، اما ویژگی های منحصر به فرد آن، جایگاه خاصی را در پژوهش های علمی برای این حیوان ایجاد کرده است.

ویژگی ها و مشخصات بیولوژیک همستر چینی

• ظاهر و اندازه (Phenotype & Size):
  • جثه ای کوچک تر و کشیده تر از همستر سوری دارد، شکلی تقریباً موش مانند با دمی قابل توجه.
  • پوشش بدن معمولاً قهوه ای-خاکستری با خط تیره مشخص در طول ستون فقرات است.
  • وزن بالغ آن ها معمولاً بین ۳۰ تا ۴۵ گرم است.
• رفتار و عادات (Behavior & Habits):
  • حیواناتی شب فعال و عمدتاً صلح جو هستند.
  • می توانند به صورت جفتی یا در گروه های کوچک هم جنس نگهداری شوند، اما مشاهده رفتار آن ها برای جلوگیری از درگیری ضروری است.
  • به دلیل جثه کوچک و چابکی، در فرار مهارت دارند و به قفس های بسیار ایمن نیازمندند.
• ویژگی های ژنتیک سلولی (Cytogenetic Feature - کلیدی):
  • دارای تعداد کروموزوم دیپلوئید پایین (۲n=22) هستند و کروموزوم های آن ها بزرگ و متمایز است.
  • این ویژگی، همستر چینی را به یک سیستم مدل ایده آل برای مطالعات سیتوژنتیک، نقشه برداری ژنی و بررسی ناهنجاری های کروموزومی تبدیل کرده است.
• فیزیولوژی (Physiology):
  • چرخه فحلی (Estrous) کوتاه و منظمی (۴ روزه) دارند.
  • مانند همستر سوری، دارای کیسه های گونه ای هستند، اما کاربرد تحقیقاتی کمتری در این زمینه دارند.

کاربردهای اصلی و تخصصی همستر چینی در تحقیقات

• ژنتیک سلولی و سیتوژنتیک (Cell Genetics & Cytogenetics):
  • استفاده تاریخی و کلیدی به عنوان منبع سلول های تخمدان همستر چینی (CHO Cells - Chinese Hamster Ovary cells). خطوط سلولی CHO به طور گسترده در بیوتکنولوژی و تولید داروهای نوترکیب (مانند آنتی بادی های مونوکلونال، فاکتورهای انعقادی، اریتروپوئیتین) استفاده می شوند. کلیدواژه: "CHO cells", "biopharmaceutical production".
  • مطالعه بازآرایی های کروموزومی، نوترانس لوکاسیون و جهش زایی.
• تحقیقات دیابت (Diabetes Research):
  • برخی از خطوط همستر چینی به طور خودبه خودی به دیابت حساس هستند. این ویژگی آن ها را به مدلی مفید برای مطالعه پاتوژنز دیابت، به ویژه نقص در سلول های بتای پانکراس، تبدیل کرده است.
  • کلیدواژه: "Chinese hamster diabetic model".
• ویروس شناسی (Virology):
  • حساسیت طبیعی به ویروس های خاص، از جمله برخی آدنوویروس ها و ویروس های دیگر، که برای مطالعات پاتوژنز و واکسینولوژی استفاده شده اند.
• سم شناسی و تحقیقات سرطان (Toxicology & Cancer Research):
  • استفاده در غربالگری سمیت و سرطان زایی مواد شیمیایی.
  • مطالعه سرطان های خودبه خودی یا القا شده.
• پارازیتولوژی (Parasitology): مدلی برای مطالعه برخی بیماری های انگلی مانند لیشمانیاز.

مقایسه همستر چینی با همستر سوری

نکات حیاتی برای خرید، نگهداری و پژوهش همستر چینی

• نگهداری و قفس (Housing & Caging):
  • به قفس هایی با میله های بسیار ریز (فاصله کمتر از ۱ سانتی متر) نیاز دارند تا از فرار جلوگیری شود.
  • فراهم کردن بستر، مواد لانه سازی و پنهان شدن (مانند لوله یا خانه کوچک) مهم است.
  • چرخ دویدن مناسب اندازه کوچک آن ها توصیه می شود.
• تغذیه (Diet): جیره استاندارد جوندگان برای همستر، همراه با دسترسی آزاد به آب تازه. ممکن است نیاز به مکمل سبزیجات تازه داشته باشند.
• مدیریت و مهار (Handling & Restraint): حیواناتی سریع و چابک هستند. برای جلوگیری از فرار، باید با احتیاط و احتمالاً با استفاده از یک لوله یا روش فنجانی کردن (Cupping) مهار شوند. می توانند گاز بگیرند.
• تولیدمثل و کلنی داری (Breeding & Colony Management):
  • پرورش آن ها می تواند از همستر سوری چالش برانگیزتر باشد.
  • ماده ها ممکن است نسبتاً تهاجمی باشند و جفت گیری باید تحت نظارت انجام شود.
  • اندازه لitters معمولاً کوچک است (۴-۶ توله).
• ملاحظات بهداشتی و بیماری ها (Health Considerations & Diseases):
  • مستعد استرس و بیماری های مرتبط با استرس هستند.
  • نظارت بر علائم بیماری مانند بی حالی، از دست دادن اشتها و مشکلات تنفسی ضروری است.
  • خرید از تأمین کنندگان SPF برای تحقیقات معتبر توصیه می شود.
• ملاحظات پژوهشی خاص (Specific Research Considerations):
  • برای مطالعات دیابت، باید از خطوط خاص حساس به دیابت استفاده کرد.
  • در کار با سلول های CHO، آگاهی از منبع و تاریخچه سلول ها مهم است.

همستر چینی، با وجود جثه کوچک، سهم بزرگی در پیشرفت علوم زیستی، به ویژه در حوزه بیوتکنولوژی دارویی (از طریق سلول های CHO) و ژنتیک سلولی داشته است. درک نیازهای خاص رفتاری و فیزیولوژیک آن کلید موفقیت در نگهداری و استفاده تحقیقاتی از این مدل ارزشمند است.